Deepfake aan de telefoon of in een video: hoe herken je nep?

Een vertrouwde stem is niet altijd betrouwbaar

Steeds meer ondernemers krijgen te maken met digitale fraude die moeilijk te herkennen is. Waar phishing vroeger vooral via e-mail kwam, kunnen criminelen tegenwoordig ook een stem of video nabootsen met behulp van AI. Dat maakt het mogelijk om iemand te laten lijken op een collega, leverancier of zelfs een familielid. Juist omdat deze techniek steeds toegankelijker wordt, is het verstandig om te weten waar je op kunt letten.

Voor kleine organisaties kan de impact groot zijn. Een telefoontje met het verzoek om snel een betaling uit te voeren of gevoelige informatie te delen lijkt soms heel geloofwaardig. Toch zijn er vaak signalen die laten zien dat er iets niet klopt.

Waarom deepfakes zo overtuigend zijn

AI kan op basis van bestaande opnames een stem of gezicht nabootsen. Hoe meer beeld- of geluidsmateriaal openbaar beschikbaar is, hoe makkelijker zo’n imitatie kan worden gemaakt. Dat betekent niet dat iedere video of ieder telefoongesprek verdacht is, maar wel dat alleen een bekende stem niet langer voldoende bewijs is.

Stel dat je een telefoontje krijgt van iemand die klinkt als een vaste leverancier. Er wordt gevraagd om een factuur op een nieuw rekeningnummer te betalen omdat er “spoed” is. De stem klinkt vertrouwd, maar de situatie wijkt af van wat normaal is. Juist dat soort afwijkingen verdienen extra aandacht.

Praktische signalen om op te letten

Deepfakes worden beter, maar zijn niet onfeilbaar. Let daarom niet alleen op hoe iemand klinkt of eruitziet, maar ook op het gedrag en de context.

• Controleer onverwachte betaalverzoeken altijd via een tweede kanaal, bijvoorbeeld door zelf terug te bellen naar een bekend nummer.
• Wees alert wanneer iemand druk uitoefent om direct te handelen of geheimhouding vraagt.
• Vergelijk een afwijkend verzoek met de normale werkwijze binnen je bedrijf.
• Vraag bij twijfel iets wat alleen de echte persoon kan beantwoorden of spreek af dat belangrijke wijzigingen altijd schriftelijk worden bevestigd.

Deze eenvoudige controles kosten vaak maar enkele minuten en kunnen veel problemen voorkomen.

Maak afspraken voordat er iets gebeurt

Techniek alleen lost dit probleem niet op. Duidelijke afspraken binnen het bedrijf zijn minstens zo belangrijk. Spreek bijvoorbeeld af dat wijzigingen van bankgegevens nooit uitsluitend telefonisch worden doorgegeven. Ook is het verstandig om betalingen boven een bepaald bedrag altijd door een tweede persoon te laten controleren.

Bij Rendar zien we dat veel beveiligingsproblemen niet ontstaan door ingewikkelde aanvallen, maar doordat een ongewoon verzoek als normaal wordt gezien. Door vaste controlemomenten in te bouwen wordt het veel moeilijker voor criminelen om misbruik te maken van vertrouwen.

Blijf kritisch, ook als iets vertrouwd lijkt

Deepfakes zullen de komende jaren waarschijnlijk steeds realistischer worden. Dat betekent niet dat je ieder telefoontje moet wantrouwen, maar wel dat belangrijke beslissingen niet afhankelijk mogen zijn van alleen een stem of video. Een eenvoudige controle achteraf is vaak voldoende om fraude te voorkomen.

Twijfel je of jouw organisatie voldoende voorbereid is op dit soort digitale risico’s? Dan kan een gesprek over praktische werkwijzen en beveiliging helpen. Meer informatie vind je via onze contactpagina. Veiligheid begint vaak met eenvoudige gewoontes die dagelijks toepasbaar zijn.